Theo Rules of Tennis 2026 của ITF, cú nảy đầu tiên trên sân hợp lệ phân biệt hai kết quả: bóng đang trong cuộc chạm vật cố định trước khi nảy khiến người đánh mất điểm; nếu bóng đã nảy đúng sân rồi mới chạm vật cố định, người đánh thắng điểm. Riêng cú giao bóng có quy tắc riêng: chạm vật cố định, cọc đơn hoặc cột lưới trước khi chạm đất là lỗi giao bóng.
Điểm chính
- Vật cố định gồm hàng rào sau sân, hàng rào bên, khán giả, ghế trọng tài và các cấu trúc quanh hoặc phía trên sân.
- Bóng trong cuộc chạm vật cố định trước khi nảy: người đánh bóng mất điểm.
- Bóng nảy đúng phần sân trước rồi chạm vật cố định: người đánh bóng thắng điểm.
- Giao bóng chạm vật cố định, cọc đơn hoặc cột lưới trước khi chạm đất là lỗi giao bóng.
- Giao bóng chạm lưới, dây hoặc băng trắng rồi vẫn rơi vào ô giao bóng hợp lệ thường là let, không phải cùng lỗi vật cố định.
Vật cố định trên sân tennis gồm những gì?
Luật 2 của ITF liệt kê các vật cố định: hàng rào cuối sân và bên sân, khán giả, khán đài, ghế ngồi và các cấu trúc khác quanh hoặc phía trên sân. Trọng tài ghế, trọng tài biên, trọng tài lưới và nhặt bóng cũng được xem là vật cố định khi họ ở vị trí được giao. Đây là một khái niệm rộng hơn đồ vật gắn chặt xuống nền; vị trí của nhân viên thi đấu trên sân cũng nằm trong định nghĩa. [1]
Trong trận đơn sử dụng lưới đôi có cọc đơn, cột lưới và phần lưới nằm ngoài cọc đơn được xem là vật cố định, không được coi là cột lưới hoặc phần lưới khi áp dụng quy tắc chạm lưới. Cấu hình sân vì vậy có thể làm thay đổi cách phân loại vật mà bóng chạm. Trọng tài xem vật đó thuộc phần sân nào và bóng đã chạm mặt sân hợp lệ chưa trước khi va vào vật. [1]
Vì khán giả hoặc trọng tài biên cũng có thể là vật cố định theo luật, cú bóng không được đánh giá như thể nó chỉ chạm một vật ngẫu nhiên bay vào sân. Cần tách khái niệm vật cố định khỏi một vật cản bất ngờ như chim bay ngang hoặc bóng thứ hai lăn vào sân; các tình huống ngoài tầm kiểm soát của người chơi có thể được xử lý theo quy tắc cản trở hoặc let, chứ không tự động áp dụng kết quả của vật cố định.
Bóng chạm vật trước hay sau khi nảy tạo khác biệt gì?
Nếu bóng đang trong cuộc được trả sang sân đối phương và chạm vật cố định trước khi nảy, người đánh bóng mất điểm. Ví dụ, bóng bay chạm hàng rào phía sau hoặc đèn cố định trước khi chạm mặt sân trong phần sân đối phương; đường bóng đó chưa tạo một cú trả hợp lệ. Người đánh không thể lập luận rằng bóng “chắc chắn sẽ rơi vào sân” sau khi chạm vật, vì luật xét thứ tự tiếp xúc thật sự. [1]
Nếu bóng trước tiên nảy trong phần sân đúng của đối phương, sau đó mới bật vào hàng rào, khán đài hoặc một vật cố định khác, người đánh bóng thắng điểm. Cú nảy hợp lệ đã hoàn tất cú trả bóng; vật cố định sau đó không làm đảo ngược kết quả. Đây là lý do cú nảy đầu tiên quan trọng hơn hướng bật cuối cùng của bóng. [1]
Quy tắc cũng áp dụng khi cú bóng chạm vật cố định trên cao, chẳng hạn mái nhà trong sân trong nhà, trước khi nảy. Nếu vật đó thuộc cấu trúc cố định của sân và bóng đang trong cuộc, người đánh bóng mất điểm khi va chạm xảy ra trước cú nảy hợp lệ. Nếu người chơi không chắc bóng đã chạm mái hay bay sát mái, trọng tài dựa vào quan sát hoặc công nghệ được giải đấu cho phép để xác định lần chạm đầu tiên.
Vì sao giao bóng được xử lý khác cú đánh trong loạt bóng?
Giao bóng có quy tắc riêng tại Luật 19: nếu bóng giao chạm vật cố định, cọc đơn hoặc cột lưới trước khi chạm đất, đó là lỗi giao bóng. Điều này không giống cú trả bóng trong loạt bóng, nơi kết quả phụ thuộc bóng chạm vật cố định trước hay sau khi nảy trong sân hợp lệ. Nếu người giao bóng phạm lỗi lần đầu, họ vẫn được quyền giao bóng thứ hai theo quy tắc thông thường; nếu là lỗi thứ hai liên tiếp, người giao bóng mất điểm. [1]
Một giao bóng chạm lưới, dây kim loại hoặc băng trắng rồi rơi vào ô giao bóng đúng thường được gọi là let và giao lại quả đó. Còn giao bóng chạm cọc đơn hoặc cột lưới trước khi chạm đất là fault theo quy định cụ thể, ngay cả khi bóng sau đó có thể đi vào ô giao bóng. Không nên gom mọi vật ở vùng lưới vào cùng một loại; luật phân biệt bộ phận của lưới với cột, cọc và vật cố định. [1]
Nếu người giao bóng đưa bóng qua lưới và bóng nảy trong ô giao bóng đúng rồi mới chạm hàng rào phía sau, giao bóng hợp lệ và người nhận phải tiếp tục điểm. Nếu bóng chạm hàng rào trước khi nảy trong ô giao bóng, đó là lỗi. Trình tự này là phần dễ quan sát nhất: xem bóng đã chạm đúng ô giao bóng trước hay chưa, rồi mới xét vật tiếp theo mà bóng chạm.
Cách phân tích một pha bóng chạm hàng rào hoặc cột lưới
Bắt đầu bằng cách xác định bóng còn trong cuộc không. ITF định nghĩa bóng trong cuộc kể từ lúc người giao bóng đánh bóng, trừ khi lỗi hoặc let được gọi, và kéo dài cho đến khi điểm được quyết định. Tiếp theo xác định vật chạm bóng là phần lưới, cột lưới, cọc đơn hay một vật cố định khác. Cuối cùng, kiểm tra bóng đã nảy trong phần sân hợp lệ trước khi chạm vật hay chưa. [1]
Ba câu hỏi này tránh nhầm lẫn giữa cú giao bóng chạm lưới, cú trả bóng bật vào cột lưới và bóng bay vào hàng rào. Khi theo dõi các trận đấu tennis cùng KLIVE, hãy nhìn thứ tự bóng nảy và chạm vật thay vì chỉ nhìn điểm kết thúc của đường bóng. Cùng KLIVE theo dõi các trận bóng đá trực tiếp
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Bóng nảy đúng sân rồi đập vào hàng rào thì ai thắng điểm?
Người đánh bóng thắng điểm vì bóng đã nảy trong phần sân hợp lệ trước khi chạm vật cố định.
Bóng chạm hàng rào trước khi nảy thì sao?
Người đánh bóng mất điểm nếu bóng trong cuộc chạm vật cố định trước khi nảy.
Giao bóng chạm cọc đơn rồi rơi vào ô giao bóng có hợp lệ không?
Không. Giao bóng chạm cọc đơn trước khi chạm đất là lỗi giao bóng.
Giao bóng chạm lưới rồi rơi đúng ô thì có bị tính lỗi không?
Thông thường đó là let và quả giao bóng được thực hiện lại, nếu bóng chạm lưới, dây hoặc băng rồi vẫn đúng ô.
Trọng tài biên có được tính là vật cố định không?
Có, khi trọng tài biên hoặc nhân viên thi đấu khác ở vị trí được công nhận của họ.